Van verplichting naar verbinding: haal meer uit participatie

Met name particulieren hebben veel vragen. Hoe moet die participatie dan plaatsvinden? En wanneer is het goed gedaan? Veel gemeenten hebben inmiddels participatiebeleid, maar ook dan is vaak niet duidelijk hoe participatie precies aangepakt kan worden.

“Wat mensen ook vaak denken, is dat iedereen het na participatie eens moet zijn met elkaar,” zegt Harriët Zuethoff, senior adviseur en projectleider bij Ad Fontem. Dat is een misvatting. “Het gaat bij participatie niet om het bereiken van overeenstemming, maar om het creëren van betrokkenheid.” Dit zorgt er echter vaak voor dat initiatiefnemers opzien tegen participeren. Zonde, vindt Bas Zwoferink, RO- en participatieadviseur bij Ad Fontem. “Want een mooie bijkomstigheid van een goed participatietraject kan wel degelijk draagvlak voor een plan zijn.”

Met name particulieren participeren al zonder dat ze het doorhebben. “Een briefje door de bus, een gesprek aan de keukentafel, een informerend belletje: het zijn allemaal vormen van participatie,” zegt Bas. Simpelweg communiceren met de buren is een vorm van participeren. Ze worden geïnformeerd over de plannen en geven ongetwijfeld aan wat zij ervan vinden. Voor de planologische procedure is het vooral van belang om de resultaten van dit soort communicatie op papier te zetten.

Ook gemeenten worstelen met de wijze van participeren. “Vaak blijven zij hangen in traditionele bewonersavonden, waarin vooral veel informatie wordt gezonden,” zegt Harriët. “Dat is ergens ook wel logisch, want de onderwerpen zijn vaak groots en complex en de groep betrokkenen is groot. Dan ligt een bewonersavond voor de hand.”

“Toch zien we dat mensen de laatste jaren echt mee willen doen,” vult Bas aan. “Dan is een informatieavond gewoon te passief. Je kunt veel meer uit participatie halen door een interactieve werkvorm te kiezen.”

De werkvormen in de Participatietool zijn geschikt voor allerlei doelgroepen. Zo hebben we Swipocratie opgenomen, een instrument dat doet denken aan Tinder, de populaire datingapp. Door te swipen kunnen participanten op snelle wijze hun mening over iets kenbaar maken. “Pop-up, World Café, Serious Game – het zijn voorbeelden uit onze participatietool die geschikt zijn voor allerlei leeftijden en verschillende soorten ontwikkelingen,” zegt Bas.

“Uiteindelijk blijft participatie mens- en maatwerk,” benadrukt Harriët. “De tool helpt om na te denken over het participatieproces en een keuze te maken voor de (werk)vorm van participatie.”

Benieuwd naar hoe onze tool uw ontwikkeling verder kan helpen? Neem contact op met een van onze adviseurs. We denken graag met u mee.